Jak sporządzić oryginalny, ziołowy oxymel (oksymel)? Praktyczny poradnik

oxymel

Poprzednim razem wspomniałem Wam, że kiedyś, dawno temu farmaceuta sporządzał w swojej aptece różne rodzaje leków, o których już dzisiaj rzadko kto pamięta. Słusznie, gdyż stosowanie wielu z nich nie ma w dzisiejszych czasach racji bytu, może być wręcz niebezpieczne dla zdrowia. Świat poszedł naprzód i dzisiejsza farmacja opiera się na zupełnie innych standardach niż kiedyś. Są jednak rzeczy niezmiennie dobre, jednak zapomniane lub zawieruszone na przestrzeni bardzo trudnych ostatnich 100 lat. Obecnie większość leków recepturowych została wyparta przez leki gotowe, które wytwarzane przez przemysł w dużych ilościach są szybsze i dokładniejsze w wykonaniu, i przede wszystkim tańsze. Jednak na potrzeby własne, kiedy nie ogranicza nas prawo popytu i podaży lub presja ustaw czy regulacji prawnych możemy sami w domu przyrządzić doskonałe leki recepturowe z dostępnych powszechnie składników.

Dzisiaj przyszedł czas na oxymel 🙂 Dla jasności: Oxymel jest nazwą obcojęzyczną, jednak powszechną w literaturze. W języku polskim nie funkcjonuje spółgłoska x i polski odpowiednik nosi nazwę oksymel. Dla ujednolicenia nomenklatury i z uwagi na popularność formy pisanej przez “x” będę stosować nazwę obcą: oxymel.

 

Z tego artykułu dowiesz się między innymi:

  • Co to jest oxymel
  • Jak powstał pierwszy oxymel
  • Jak sporządzić oxymel
  • Jakie składniki nadają się do sporządzenia oxymelu
  • Od czego zależy długość leżakowania oxymelu
  • Jak poprawnie przechowywać oxymel

 

A przede wszystkim poznasz doskonałe recepty na Twój pierwszy, domowy oxymel.

 

Co to jest oxymel?

 

Jak wspomniałem ostatnim razem w poście : Leki z dawnej apteki, oksymel był stosowany już dawno temu w Azji i został zawleczony do Europy przez liczne wyprawy krzyżowe w średniowieczu. Ponoć jest jeszcze popularny w Rosji 🙂

 

Jak powstał pierwszy oxymel?

 

Prawdopodobnie przez nieświadome dosładzanie miodem zepsutego wina. Alkohol ten przy dłuższym przechowywaniu z dostępem powietrza ulega fermentacji i dzięki temu alkohol (wino) przy udziale bakterii fermentacyjnych zamienia się w ocet (ocet winny). Sama nazwa w dosłownych tłumaczeniu oznacza mieszaninę kwasu i miodu (oxy-mel). Był niegdyś popularnym lekiem, ale także trunkiem do picia. Oxymel ma to do siebie, że ma działanie konserwujące-  dzięki temu jest mikrobiologicznie stabilny, co ułatwia jego stosowanie i przechowywanie. Prawdopodobnie powstał właśnie dlatego, że się nie psuł i mógł leżeć zamknięty nawet przez dłuższy czas. Jeśli się nie psuł to znaczy, że w czasach kiedy nie znaliśmy lodówek, mógł być jednym z głównych napojów do gaszenia pragnienia w każdym historycznym domostwie. Z biegiem lat odkryto także, że stanowi świetną bazę do uzyskania płynnych wyciągów z ziół o nieprzeciętnym smaku, co powiedzmy ze 200 lat temu było sporym problemem przy wytwarzaniu leków. Z tego też powodu farmacja chętnie korzystała z dodatku octu do receptur.

 

Poniższy receptariusz zawiera tylko bezpieczne wersje leku. W przeszłości stosowano również surowce roślinne, które dzisiaj uchodzą za przestarzałe lub powinny być stosowane pod ścisłą kontrolą lekarzy. Wszystko co znajdziecie poniżej jest bezpieczne i… skuteczne 🙂 Zachęcam Was także do korzystania tylko z najlepszej jakości składników. Nie musi to być bio, ale jeżeli możecie kupić naturalny miód bezpośrednio z pasieki, ocet bez dodatków i zioła najlepszej jakości ze sprawdzonego źródła to będziecie mieli doskonały preparat końcowy.

 

oxymel

 

Receptariusz

 

Oxymel simplex, czyli najprostszy, bazowy oxymel

 

Poniższy przepis był wykorzystywany w celach aptecznych przez dziesięciolecia. Służył głównie jako dodatek do bardziej złożonych leków recepturowych jako czynnik konserwujący.

 

Składniki:

  • Dobrej jakości miód 2 cz.
  • Dobrej jakości ocet winny 1 cz.

 

Wykonanie:

  • Miód łączy się z octem i ogrzewa do momentu uzyskania przez roztwór konsystencji syropu.

 

Stosowanie:

  • Oxymel prosty jest “najlepszym środkiem na gorączkę, gorączkę z zółtaczką i gorączkowe stadium malarii”. Niegdyś stosowało się go w rozcieńczeniu 1 część leku na 8 części wody źródlanej.
  • Dzisiaj poleciłbym go raczej jako środek wzmacniający przy gorączce, lekko powlekający na drogi oddechowe oraz jako baza dla innych preparatów 🙂

 

oxymel

 

Oxymel łagodzący kaszel

 

Ten przepis jest delikatną modyfikacją oryginalnego przepisu. Zawiera zioła o działaniu powlekającym oraz ochronnym na drogi oddechowe, a także wykrztuśne stosowane w łagodzeniu objawów mokrego kaszlu. Dodatkowo wykazuje działanie wspomagające trawienie oraz przeciwbakteryjne.

 

Składniki:

  • Miód 300 g
  • Woda 200 g
  • Ocet jabłkowy 100 g
  • Liść podbiału 1 łyżka
  • Korzeń omanu 1 łyżka
  • Ziele tymianku 1 łyżka
  • Korzeń lukrecji 1 łyżka

 

oxymel

 

Wykonanie:

  1. Korzeń omanu i lukrecji wymieszać z wodą, zagotować i odparować do połowy objętości
  2. Do gorącego roztworu dodać resztę ziół i zostawić do ostygnięcia
  3. Odcedzić. Przesącz połączyć z octem i miodem
  4. Całość zagotować, zbierając uprzednio powstającą pianę.

 

Oxymel czosnkowy na przeziębienie

 

Ten przepis to brytyjska szkoła farmaceutyczna 🙂 To doskonały środek łagodzący pierwsze objawy przeziębienia, przeciwbakteryjny, regulujący trawienie i działający rozkurczowo na przewód pokarmowy. Główny składnik: czosnek działa doskonale w zwalczaniu chorób o etiologii bakteryjnej. Poniższa recepta może być świetną alternatywą dla syropu cebulowego, który jest w Polsce bardzo popularny.

 

Składniki:

  • Miód 300 g
  • Ocet jabłkowy 200 g
  • Czosnek 50 g
  • Owoc kopru włoskiego 1 łyżeczka
  • Owoc kminku zwyczajnego 1 łyżeczka

 

Wykonanie:

  • Rozetrzyj kminek i koper w moździerzu, i przenieś je do garnka z octem
  • Ogrzewaj całość do zagotowania i utrzymaj we wrzeniu przez kilka minut
  • Dodaj pokrojony w plasterki czosnek i przykryj garnek
  • Schłodzony roztwór przesączyć i dodać do niego miód

 

Oxymel infuzowany ziołami

 

W tym przepisie chciałbym pokazać Ci, że zrobienie leku na bazie octu i miodu wcale nie musi być skomplikowane. Jeżeli tylko parasz się jakąkolwiek recepturą domową to wykonanie oxymelu może zająć Ci dosłownie 5 minut. Spróbuj wykorzystać zioła, które naprawdę lubisz:

rumianek, mniszek, arcydzięgiel, szałwię, estragon, koper, tymianek, lawendę, rokitnik, pędy sosny, miętę, podbiał, kurkumę, imbir i całą masę innych. To co Cię ogranicza to różnice w działaniu poszczególnych składników, stosowane leki, ewentualne alergie czy nietolerancje. Jeżeli masz wątpliwości czy Twój przepis na oxymel jest odpowiedni to zachęcam Cię do kontaktu ze mną 🙂 Pomogę.

 

Składniki:

 

Jak naturalnie wzmocnić odporność i łagodzić pierwsze objawy przeziębienia

 

Wykonanie:

  • Miód i ocet bez pozostałości roślinnych łączy się i odparowuje do pożądanej konsystencji.

 

Oxymel z czarnego bzu na przeziębienie

 

Ten oxymel również pochodzi z angielskich pozycji. Stanowi świetną alternatywę dla soku czy syropu z czarnego bzu. O tym jak zrobić lecznicze przetwory z czarnego bzu takie jak sok, napar czy syrop pisałem już w tym artykule. Poniższy przepis zawiera w składzie verjuice, czyli kwaśny napój sporządzony z wyciśniętych i niedojrzałych winogron dosyć popularny w krajach Europy Zachodniej czy kuchni arabskiej. Jeżeli więc macie w swoim ogródku lub działce winogron to możecie spróbować samodzielnie wykonać taki sok. Znalazłem przepis w języku angielskim. Chętnych odsyłam do linku: https://www.giverecipe.com/homemade-fresh-verjuice/. Jeżeli jednak nie macie takiej możliwości to spróbujemy zastąpić verjuice sokiem z cytryn.

 

Składniki:

  • Miód 500 g
  • Woda 400 g
  • Sok z niedojrzałych winogron (verjuice) lub sok z cytryn 150 g
  • Kwiat czarnego bzu 50 g

 

Wykonanie:

  • Zagotuj kwiat czarnego bzu z wodą i odparuj do 2 3 objętości
  • Dodaj verjuice lub sok z cytryn i miód
  • Całość doprowadź do wrzenia i gotuj do momentu uzyskania przez roztwór konsystencji syropu

 

Uniweralny przepis na prosty, domowy i ziołowy oxymel

 

Czyli to co tygryski lubią najbardziej. Poniższy przepis przedstawia uniwersalną metodę, którą przygotowałem dla Ciebie i Twojej rodziny w oparciu o tradycyjne receptury.

 

Składniki:

  • Miód 3 części
  • Ocet jabłkowy 2 części
  • Zioła 1 część

 

oxymel

 

Wykonanie:

  • Nasze wybrane zioła świeże lub suszone rozdrabniamy lub kroimy na drobne kawałki.
  • Całość zalewamy octem i miodem
  • Odstawiamy na 2 tygodnie, żeby związki aktywne z ziół miały okazję przedostać się do roztworu.
  • Całość przesączamy i gotowe.

 

Uwagi końcowe

 

  1. Naczynia, które stosujemy do sporządzenia i przechowywania oxymelu powinny być czyste, suche i najlepiej wcześniej wygotowane. Im mniej bakterii w naszej miksturze, tym dłuższa trwałość i bezpieczeństwo stosowania.
  2. Naczynia, które służą do przechowywania nie powinny posiadać metalowego wieczka. Metal w połączeniu z octem może korodować.
  3. Po sporządzeniu oxymelu przechowujemy go szczelnie zamkniętego w ciemnym i suchym pomieszczeniu.
  4. Celowo nie pisałem o dawkowaniu pod przepisami. Sugerowane stosowanie dla każdego preparatu wynosi od 2 do 3 łyżek stołowych dziennie.
  5. Oxymel nadaje się do podawania go dzieciom od 1 roku życia. Oczywiście niektóre zioła są niewskazane dla maluchów, co podwyższa próg wiekowy. Sugeruję zapoznać się z zaleceniami dla poszczególnych ziół lub zasięgnąć porady farmaceuty.
  6. Oxymel można wykorzystać także jako świetna i zdrowa marynata do mięsa. O tym do jakiego rodzaju mięsa może decydować dobór ziół czy przypraw.

 

oxymel

 

I jak zwykle zachęcam Cię do dzielenia się tym wpisem i odwiedzenia mnie na Facebooku i Instagramie.

 

Zobacz także inne artykuły, w których znajdziesz więcej ziołowych przepisów:

 

 

 

 

Napisz komentarz

Zobacz także inne artykuły

mieszanki ziołowe przepisy
Tworzenie własnej mieszanki ziołowej- przepis krok po kroku
28 października 2018
10 właściwości resweratrolu, czyli za co powinniśmy kochać czerwone wino
6 września 2018
naturalny magnez
Naturalny magnez. 5 źródeł o których mogłeś nie wiedzieć
18 sierpnia 2018
Translate »